Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Klawiatura

QWERTY to symboliczna nazwa układu liter do alfabetu podstawowego na klawiaturze maszyny do pisania i komputera, zaczerpnięta od pierwszych sześciu liter w szeregu pod rzędem cyfr, patrząc od lewej.

W pierwszych maszynach do pisania stosowano alfabetyczne ustawienie klawiszy. Jednak przy szybkim pisaniu sąsiedztwo często używanych klawiszy powodowało wzajemne zakleszczanie się ramion z czcionkami. W 1878r. opatentowano pierwszą maszynę do pisania z układem klawiszy QWERTY. Twórcą tego układu był amerykański dziennikarz i wynalazca Christopher Latham Sholes.

Taki układ czcionek jest bardziej efektywny niż alfabetyczny. Mimo, że osobom niedoświadczonym trudno jest zapamiętać układ liter i nie daje optymalnej szybkości pisania, stał się standardowym układem klawiatury we współczesnych urządzeniach.

Nie jest to jednak układ gwarantujący najszybsze z możliwych tempo pisania. Istnieją inne sposoby rozmieszczenia klawiszy (np. klawiatura Dvoraka), których układ został zoptymalizowany pod względem szybkości wprowadzania znaków, a nie by uniknąć zakleszczania czcionek (które nie występuje np. w klawiaturach komputerowych). W takich klawiaturach znaki najczęściej występujące po sobie umieszczone są obok siebie, co zmniejsza drogę, jaką mają do pokonania palce przy pisaniu.

Dla poszczególnych języków układy nieznacznie się różnią. Spowodowane jest to dodatkowymi, charakterystycznymi dla danego języka znakami diakrytycznymi. W Polsce układ klawiatury pozwalający uzyskać dodatkowe polskie znaki nazywa się klawiaturą programisty (w odróżnieniu od klawiatury maszynistki bazującej na układzie QWERTZ).

Układ programisty poza Polską jest używany także w Czechach i w Rumunii.

KLAWISZE ALFANUMERYCZNE służą do pisania liter, cyfr i znaków dodatkowych. Jeśli na klawiszu są dwa znaki, to znak umieszczony niżej napisze się po naciśnięciu tego właśnie klawisza, a znak z górnej części klawisza napisze się, przyciskając go razem z klawiszem SHIFT. Najniższą linijkę tego bloku zajmuje klawisz SPACJI, który najczęściej wykorzystuje się do tworzenia odstępu między wyrazami.

Każdy z klawiszy wchodzących w skład bloku KLAWISZY SPECJALNYCH ma inne znaczenie.

KLAWISZE STEROWANIA KURSOREM (NAWIGACYJNE)

Blok KLAWISZY NUMERYCZNYCH jest włączony dopiero wtedy, gdy naciśnie się klawisz NUM LOCK (z ang. blokowanie klawiatury numerycznej), co sygnalizuje paląca się kontrolka. Blok ten służy przede wszystkim do szybkiego wpisywania długich kolumn liczb. Jeśli NUM LOCK jest wyłączony, to klawisze numeryczne działają tak, jak klawisze sterowania kursorem.

Dla KLAWISZY FUNKCYJNYCH (ang. Function Key) są przypisane określone znaczenia na gruncie konkretnych programów. To, co stanie się po naciśnięciu dowolnego klawisza funkcyjnego zależy wyłącznie od wykonywanego programu.

Niektóre klawiatury były wyposażone w 24 klawisze funkcyjne (F1-F24), po dwanaście w rzędzie. Obecnie większość programów obsługuje "górny rząd" klawiszy funkcyjnych (F13-F24) jako SHIFT+F(n) (klawisz SHIFT dodaje 12 do numeru klawisza funkcyjnego).

WPISYWANIE TEKSTU

Przy każdym wpisywaniu tekstu w programie, wiadomości e‑mail lub polu tekstowym jest widoczna migająca pionowa linia (|). Ta linia to kursor, nazywany także punktem wstawiania. Wskazuje on miejsce, w którym pojawi się nowo wpisywany tekst. Kursor można przenieść, klikając za pomocą myszy odpowiednie miejsce w dokumencie lub używając do tego celu klawiszy nawigacyjnych.

Skróty klawiaturowe umożliwiają wykonywanie akcji za pomocą klawiatury. Są nazywane skrótami, ponieważ pomagają szybciej wykonywać różne czynności. W rzeczywistości prawie każda akcja lub polecenie, które można wykonać za pomocą myszy, można wykonać szybciej za pomocą jednego lub kilku klawiszy na klawiaturze.

Znak plus (+) między dwoma lub więcej klawiszami wskazuje, że należy nacisnąć kombinację klawiszy.

Aby sprawdzić, którym poleceniom odpowiadają skróty klawiaturowe, należy otworzyć menu. Skróty (jeśli są dostępne) są wyświetlane obok elementów menu.

Ta procedura działa także w oknach dialogowych. Podkreślona litera dołączona do opcji w oknie dialogowym oznacza, że naciśnięcie klawisza ALT i klawisza odpowiadającego tej literze spowoduje wybranie danej opcji.

Prawidłowe korzystanie z klawiatury może pomóc w uniknięciu bólu w nadgarstkach, dłoniach i ramionach lub ich uszkodzenia, szczególnie podczas długotrwałego korzystania z komputera.

Pisanie bezwzrokowe (inaczej pisanie dziesięcioma palcami lub pełnopalcowe) to system wprowadzania znaków na klawiaturze maszyny do pisania lub komputera. Pozycja poszczególnych klawiszy jest przy tym opanowywana tak, by kontrola czy sterowanie wzrokowe były zbędne.

Metoda pisania bezwzrokowego została wymyślona i zastosowana w 1876r. przez Franka McGurrina, stenografa sądowego z Salt Lake City. 25 lipca 1888r. McGurrin, który w owym czasie jako jedyny zapewne posługiwał się metodą bezwzrokową, wygrał w Cincinnati konkurs w pisaniu na maszynie na czas. Wynik ten odnotowany przez prasę zapewnił mu sławę oraz nagrodę pieniężną w wysokości 500 dolarów. McGurrin w późniejszym czasie prowadził kursy maszynopisania metodą bezwzrokową. Metoda bezwzrokowa jest do dziś stosowana powszechnie przy profesjonalnym wpisywaniu tekstów.

Na praktycznie wszystkich klawiaturach znajdziemy na klawiszach "F" i "J" małe ale wyczuwalne wzniesienie, umożliwiające bezwzrokowe ich znalezienie i orientację na klawiaturze.

Co do obsługi poszczególnych klawiszy, jak widać na rysunku, każdy palec ma ściśle określony zakres przycisków.

Ścisłe powiązanie palca i przycisku doprowadza w efekcie do wytworzenia automatyzmów, co prowadzi do przyspieszenia ruchów palców z jednej strony, z drugiej zaś do zmniejszenia liczby błędów.

Odstępnik, czyli spacja, jest książkowo uruchamiana kciukiem przeciwnej ręki do tej, która obsługiwała ostatnio użyty klawisz. W praktyce jest to robione bezwiednie i nie odgrywa znaczącej roli.

Klawisz SHIFT uruchamiany jest zawsze małym palcem ręki przeciwnej do tej, która obsługuje dany klawisz, np. by uzyskać duże "A" należy małym palcem prawej ręki nacisnąć SHIFT, lewym małym palcem nacisnąć "a".

Przyciski CTRL, ALT, ALTGr, jak również WINDOWS i MENU oryginalnie nie występowały na klawiaturze maszyn do pisania i nie należą do systemu pisania bezwzrokowego. Pod warunkiem korzystania z właściwego sterownika nie są też konieczne do wpisywania tekstów, co jest podstawowym przeznaczeniem systemu bezwzrokowego. Klawisz CTRL może być wygodnie obsługiwany małym palcem. Klawisze ALT najłatwiej osiągnąć kciukiem (z wyjątkiem starszych klawiatur pecetowych oraz klawiatur firmy Apple, gdzie wygodniejszy jest mały palec).

Po kilkudziesięciu godzinach ćwiczeń można uzyskać znacznie szybsze wpisywanie tekstów niż przy pisaniu sterowanym wzrokiem. Przy pisaniu tekstów na komputerze możliwe jest śledzenie wyniku na monitorze, przy przepisywaniu nie trzeba odrywać wzroku od brudnopisu. Podstawową i jedyną wadą jest konieczność poświęcenia kilkudziesięciu godzin na trening. Przy pisaniu sterowanym wzrokiem efekt nauki jest szybki, ale już po krótkim czasie nie można osiągnąć dalszej poprawy wyniku.

Przy metodzie bezwzrokowej w klasie mistrzowskiej osiągane są wyniki powyżej 700 znaków na minutę. Na międzynarodowych turniejach obserwuje się wyniki powyżej 1000 uderzeń na minutę.

Klawiatura w układzie programisty (QWERTY), powszechnie używana w Polsce, utrudnia opanowanie pisania bezwzrokowego w języku polskim. Źródłem trudności jest konieczność jednoczesnego naciskania dwóch klawiszy w celu wprowadzenia każdego znaku diakrytycznego.

W wielu systemach do wprowadzania znaków diakrytycznych domyślnie stosowany jest wyłącznie prawy klawisz ALTGr. Może to powodować dodatkowe trudności przy konieczności jednoczesnego naciśnięcia innego klawisza po prawej stronie klawiatury (L, O, N), dlatego osoby preferujące ten układ klawiatury w pisaniu bezwzrokowym często stosują rozwiązania umożliwiające uzyskiwanie polskich liter również z lewym klawiszem ALT. System Windows oferuje również udogodnienie pozwalające na stosowanie kombinacji CTRL + lewy ALT zamiast prawego ALTGr.

Układ klawiatury maszynistki (QWERTZ) ułatwia wpisywanie tekstów bezwzrokowo poprzez umieszczenie znaków diakrytycznych pod dedykowanymi klawiszami po prawej stronie bloku liter. Większość polskich znaków (z wyjątkiem ó i ą) może być w tym układzie wpisana jednym klawiszem, dwu klawiszy wymagają natomiast znaki interpunkcyjne, np. kropka (.), przecinek (,), dywiz (-).

(Źródła: Windows, Wikipedia)

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie