Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Dni Mamy i Taty

Matka (mama) to kobieta, która jest rodzicem i urodziła dziecko. Ojciec (tato, tata) to mężczyzna, który jest rodzicem i począł dziecko. Zazwyczaj jednocześnie je wychowują. Są to podstawowe relacje w rodzinie.

W prawie rodzinnym matka i ojciec są wstępnymi krewnymi pierwszego stopnia w linii prostej, od których dziecko pochodzi bezpośrednio. W genealogii matkę lub ojca z dzieckiem łączy filiacja, a matkę z ojcem łączy koicja.

W języku potocznym matką nazywa się czasem także teściową a ojcem - teścia. Matka wychowująca dzieci z poprzedniego małżeństwa swego męża to macocha. Ojciec wychowujący dzieci z poprzedniego małżeństwa swojej żony to ojczym.

26 maja - Dzień Matki

Dziecię! Jest mnóstwo Aniołów w Niebie,

co każdy krok twój śledzą z obłoku,

lecz tu na ziemi, tak blisko ciebie,

czuwa twój Anioł z łezką na oku.

On cię osłania skrzydły swojemi,

a więc go kochać i czcić potrzeba,

bo kto zasmuci Anioła ziemi,

to jakby smucił Aniołów z Nieba.

Czcij więc i kochaj matkę jedyną,

bo to twój Anioł, droga dziecino!

(W. Bełza, Matka)

S. Wyspiański, Macierzyństwo

Dzień Matki (ang. Mother"s Day) to święto obchodzone corocznie w ponad czterdziestu krajach świata jako wyraz szacunku dla wszystkich matek.

(...) Macierzyństwo w polityce i ekonomii pracy winno być traktowane jako wielki cel i wielkie zadanie samo dla siebie. Łączy się bowiem z nim inna, wielka praca, w której nikt matki rodzącej, karmiącej, wychowującej nie zastąpi. (...)

(Jan Paweł II, Jasna Góra, 1979r.)

Początki tego święta sięgają czasów starożytnych Greków i Rzymian. Kultem otaczano wtedy Matki - Boginie, symbole płodności i urodzaju.

Wraz z rozkwitem wiosny starożytni Grecy przystępowali do celebrowania świeta Matki Natury. Podczas specjalnych festynów, których punktem kulminacyjnym było palenie ofiar przyniesionych przez zgromadzenie, skladano hold bogini Rei, żonie Kronosa, matce wszechświata oraz wszystkich bóstw. W starożytnym Rzymie wytworzył się zwyczaj obchódow świeta bogini Cybele, także uważanej za matkę bogów. Świeto to nazywano Hilaria i trwało ono trzy dni, prawdopodobnie od 15 do 18 maja.

Współczesny Dzień Matki nosi w sobie wiele pozostałości po rzymskich Hilariach.

Tak jak w przypadku wielu innych pogańskich świąt, Hilaria zostały "zaadoptowane" przez patriarchów wczesnego kościola katolickiego i przemienione na świeto Matki Boga.

Z czasem wykształcił się obyczaj, by w tym dniu powrócić do swojej rodzinnej parafii, tej, w której było się ochrzczonym i w ten sposób oddać cześć nie tylko Matce Boga, ale i własnej matce.

W czasach nowożytnych, mniej więcej w 1600r., w Anglii i Szkocji pojawiła się tradycja świętowania tzw. Matczynej Niedzieli (ang. Mothering Sunday).

Swoje powstanie Matczyna Niedziela zawdzięcza temu, że w owym czasie wielu ubogich angielskich chłopców i dziewczyn, służyło w domach bogatych Anglików. Ze względu na to, że za pracą trzeba było nieraz udać się w dalekie strony, a z reguły była to praca codzienna łącznie z sobotami i niedzielami, służba żyła w domach swoich chlebodawców i z tego powodu nie mogła sobie pozwolić na zbyt częste odwiedziny swoich rodzin. W Matczyną Niedzielę dostawali oni dzień wolnego po to, aby mogli odwiedzić rodzinny dom i spędzić go z rodziną. Symbolem święta było specjalne "matczyne ciasto", które na znak szacunku piekły i przywoziły do domu córki. Tradycją było też przynoszenie matkom drobnych upominków, w które często zaopatrywali swoją młodocianą służbę pracodawcy.

Zwyczaj przetrwał do XIXw. Ponownie zaczęto go obchodzić po zakończeniu II wojny światowej.

W Stanach Zjednoczonych historia Dnia Matki rozpoczęła się w drugiej połowie XIXw.

W 1858r. amerykańska nauczycielka, Ann Maria Reeves Jarvis, ogłosiła Dni Matczynej Pracy (ang. Mothers' Work Days).

Od 1872r. Dzień Matek dla Pokoju (ang. Mother"s Day for Peace) promowała Julia Ward Howe, amerykańska abolicjonistka, działaczka społeczna, aktywistka polityczna i pisarka.

W 1907r., w dwa lata po śmierci swej matki, Anna Jarvis i koło jej przyjaciół rozpoczęli kampanię na rzecz ustanowienia oficjalnego Dnia Matki (ang. Mother's Day). Panna Jarvis, która sama nigdy nie wyszła za mąż i która do końca swego życia opiekowała się niewidomą siostrą uważała, że właśnie w ten sposób złoży najlepszy hołd swej matce, do której po śmierci tęskniła jeszcze bardziej niż za życia. Dowodziła również, że matki są nazbyt niedoceniane, a dzieci często zbyt późno zdają sobie sprawę z ważności matek w swoim życiu. Ustanowienie Dnia Matki miało na celu zacieśnić więź między rodzicami i ich potomstwem oraz zwrócić uwagę na wysiłek, jaki matki wkładają w pielęgnację swoich rodzin. Pierwszy oficjalny Dzień Matki, do którego doprowadziła Ann Jarvis, odbył się 10 maja 1908r. w Filadelfii i uhonorowany był specjalną mszą, na której modlono się za wszystkie matki na świecie. Zaledwie 4 lata później Dzień Matki był już ogólnie znanym i przyjętym świętem we wszystkich niemal stanach, zaś w 1914r. Kongres USA uznał przypadający na drugą niedzielę maja Dzień Matki za święto narodowe.

W Polsce po raz pierwszy Dzień Matki obchodzony był 26 maja 1923r. w Krakowie i data ta pozostaje niezmienna do dziś. Dzień ustalono po to, aby ludzie uprzytomnili sobie przynajmniej raz w roku, jak ważna jest rola mamy w ich życiu.

Dzień Matki jest obchodzony na świecie w różnych dniach całego roku kalendarzowego. Ciekawostką jest to, że w Mongolii mamy obchodzą swoje święto dwukrotnie - 8 marca, łącznie z Dniem Kobiet oraz 1 czerwca, łącznie z Dniem Dziecka.

W tym dniu mamy są zwykle obdarowywane laurkami, różnego rodzaju upominkami, a przede wszystkim kwiatami.

W Polsce nie ma tradycyjnych kompozycji na tę okazję. Mamy dostają kwiaty, które zawsze są dla nich niespodzianką. Za każdym razem kompozycje są inne, bo najczęściej zgodne z panującymi aktualnie trendami florystycznymi.

W innych krajach Europy w Dniu Matki kwiaty są tradycyjne dla danego regionu, ułożone w określony sposób, zgodnie z kulturą i modą. W Norwegii na przykład mamy dostają okrągły bukiet z róż w łososiowym kolorze, w Holandii żółte kwiaty w szklanym naczyniu, a w Słowenii kosz pełen kolorowych wiosennych roślin.

Natomiast w niektórych krajach byłej Jugosławii tradycja jest taka, że dzieci przywiązują matkę do łóżka i nie rozwiążą jej do momentu, aż nie obieca im, że dostaną z tej okazji prezenty.

 
23 czerwca - Dzień Ojca

Kiedy deszcz kapie i straszy,

gdy muszę zjeść talerz kaszy,

gdy rower wciąż łańcuch gubi,

gdy myślę, że nikt mnie nie lubi,

wtedy przytulić się do taty muszę szybko,

tatuś nazwie mnie jak zwykle... srebrną rybką,

pożartuje, w nos da prztyczka i pomoże.

(E. Waśniowska, Wiersz dla taty i mamy)

J.I. Bamba, Ojcostwo

Dzień Ojca (ang. Father"s Day) to święto będące wyrazem szacunku dla ojców obchodzone w wielu krajach.

Jeden ojciec znaczy więcej niż stu nauczycieli.

(G. Herbert)

Historia święta ojca rozpoczęła się na początku XXw. w Stanach Zjednoczonych. Kilka osób przypisuje sobie pierwszeństwo w ustanowieniu święta.

Najstarsza wzmianka o Dniu Ojca pochodzi z 5 lipca 1908r., kiedy to święto odbyło się w kościele w Fairmont (miasto w stanie Wirginia Zachodnia) dzięki staraniom pani Grace Golden Clayton.

Pomysł uczczenia ojców specjalnym dniem narodził się pół roku wcześniej, 6 grudnia 1907r., kiedy podczas strasznego wybuchu miny w Monongah zginęło ponad 360 ludzi, w tym wielu ojców rodzin, którzy pozostawili w żałobie 250 wdów i ponad 1000 dzieci. Myśli o tych osamotnionych osobach głęboko dotknęły Grace Clayton. Zaproponowała swemu pastorowi, dr Thomasowi R. Webb, że byłoby wspaniałe, gdyby ojcowie mieli specjalny dzień, w którym byliby czczeni i pamiętani. Jako datę święta zasugerowała niedzielę najbliższą urodzin jej ojca, czyli 5 lipca 1908r.

Niestety, pierwsze obchody Dnia Ojca w Fairmont przesłoniły inne wydarzenia - uroczystości z okazji amerykańskiego Dnia Niepodległości (4 lipca) oraz śmierć jednej ze znanych członkiń kościoła i mieszkanki miasta (5 lipca). Wydarzenia spowodowały, że coroczne święto ojców nie zostało proklamowane oficjalnie, stąd jego ustanowienie przypisywane jest komu innemu, choć w 1962r. przedstawiciel Izby Arch Moore napisał list do Kongresu Stanów Zjednoczonych, w którym przypomniał, że Dzień Ojca po raz pierwszy obchodzony był w episkopalnym Kościele Metodystycznym w Fairmont.

Oryginalny budynek kościoła został rozebrany, a nowy kościół został zbudowany w 1922r. Dzień Ojca obchodzony jest tam każdego roku. Przy wjeździe do miasta znajdują się tablice z napisem "Witamy w Fairmont - przyjaznym mieście - miejscu pierwszych obchodów Father's Day 05 lipca 1908 roku". W 1984r. została również umieszczona pamiątkowa tablica na zewnętrznej ścianie kościoła.

W 1912r. w Vancouver, w stanie Washington, wskutek propozycji J.H. Berringer'a, pastora Kościoła Metodystycznego, odbyła się uroczystość na cześć ojców. Mieszkańcy wierzyli, że była to pierwsza tego rodzaju uroczystość.

Kolejną ważną postacią w ruchu na "cześć ojców" był Harry C. Meek, prezes "Lions Club" w Chicago, który twierdził, że jest pierwszym, który wpadł na pomysł Dnia Ojca w 1915r. Podróżował po całych Stanach Zjednoczonych i wygłaszał mowy do różnych środowisk, wyrażając potrzebę ustanowienia dnia dla uhonorowania ojców. W uznaniu dla jego pracy "Lions Clubs of America" podarował mu w dniu jego urodzin, 20 czerwca 1920r., złoty zegarek z napisem pomysłodawcy "Father's Day".

Najczęściej jednak uważa się, że Dzień Ojca zaistniał za sprawą niejakiej Sonory Louise Dodd (1882-1978).

Rodzicami Sonory byli William Jackson Smart (1842-1919) i Ellen Victoria Cheek Smart (1851-1898). William Smart był weteranem pierwszej Artylerii Lekkiej Arkansas i walczył w 1862r. w bitwie pod Pea Ridge w czasie wojny secesyjnej. Po wojnie rodzina Smart ruszyła na zachód i ostatecznie osiedliła się w pobliżu Spokane w stanie Waszyngton.

W 1998r. zmarła matka Sonory, wydając na świat szóste dziecko. Sonora była jedyną córką i to ona, wspólnie z ojcem, zajmowała się wychowywaniem pięciu młodszych braci, również noworodka Marshalla.

W 1909r. Sonora Dodd (w 1899r. poślubiła Johna Bruce"a Dodd'a), słuchając w kościele metodystów w Spokane kazania na temat Dnia Matki (ang. Mother's Day), uświadomiła sobie, że ma niezwykłego ojca. Dzięki temu, że był dobrym i opiekuńczym ojcem, zyskał wielki szacunek w oczach swych dzieci. Sonora chciała, aby jej ojciec wiedział, jak wiele znaczy on dla niej i jej rodzeństwa i jak bardzo go kocha i ceni. Jej ojciec poświęcił wszystko, aby spełnić swoje rodzicielskie obowiązki i był w oczach swojej córki najsilniejszym, najbardziej miłosiernym i kochanym człowiekiem. Sonora zastanawiała się, dlaczego nie ma odpowiedniego dnia na cześć wszystkich ojców, jeżeli jest dzień na cześć matki. Pytanie utkwiło głęboko w jej umyśle. Sonora wkrótce rozpoczęła kampanię na rzecz oficjalnego uznania Dnia Ojca.

W 1910r. Sonora zwróciła się do władz miejskich z projektem utworzenia nowego święta. Przywódca polityczny William Jennings Bryan stał się jednym z pierwszych osób, popierających panią Dodd w jej kampanii. Początkowo było wiele wątpliwości wśród ludzi. Niektórzy nawet wyśmiewali pomysł, ale determinacja Sonory była wielka. Ostatecznie ludzie w zasadzie zaakceptowali konieczność uznania istotnej roli ojca, wychowującego dziecko. W końcu projekt Sonory zyskał akceptację. Przekonała duszpasterza, mieszkańców swojej miejscowości, a także członków lokalnego ogniska YMCA (z ang. Young Men's Christian Association - Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej), aby poświęcić wszystkim ojcom na świecie dzień 5 czerwca, kiedy wypadały urodziny jej taty. Jednak okazało się, że pastor nie zdąży przygotować specjalnych uroczystości na ten dzień i wspólnie ustalili, że może to być równie dobrze późniejszy termin.

Burmistrz Spokane ogłosił Dzień Ojca w mieście i uroczystości odbyły się 19 czerwca 1910r., a gubernator stanu Washington proklamował tą datę w całym stanie.

Bardzo szybko święto stało się popularne również w innych regionach Stanów Zjednoczonych.

W 1916r. do Spotkane na obchody Dnia Ojca przybył prezydent Stanów Zjednoczonych, Woodrow Wilson.

W 1924r. prezydent Calvin Coolidge wyraził oficjalne poparcie dla tego święta, gdyż zdawał sobie sprawę, że będzie ono doskonałą sposobnością umocnienienia miłości pomiędzy ojcami, a ich dziećmi, a jednocześnie będzie przypominać ojcom o ich rodzicielskich obowiązkach.

W tym samym roku został założony Narodowy Komitet Dnia Ojca, a od 1942r. powołana została komisja, dokonująca wyboru Ojca Roku na podstawie wybitnych osiągnięć. Tytuł i nagrodę otrzymali m.in: dr Ralph Bunche, amerykański politolog i dyplomata, laureat pokojowej Nagrody Nobla, gen. Douglas MacArthur, prezydenci Dwight Eisenhower i Harry Truman.

W 1956r. Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął rezolucję o konieczności utworzenia oficjalnego święta ojców.

Do znaczących starań, aby Dzień Ojca został uznany oficjalnie, należy wniosek złożony 18 lutego 1957r. przez senator Margaret Chase Smith do Kongresu Stanów Zjednoczonych, w którym zdecydowanie żąda wprowadzenia święta ojca na równi z istniejącym już od wielu lat świętem matki.

W 1966r. prezydent Lyndon Johnson podpisał orędzie prezydenckie, ustanawiając datę obchodów Dnia Ojca w Stanach Zjednoczonych na trzecią niedzielę czerwca. Niestety, "męski" skład Kongresu nie odważył się potwierdzić oficjalnie tego faktu. Dopiero w 1972r. prezydent Richard Nixon zatwierdził prawnie Dzień Ojca.

Sonora Louise Smart Dodd zmarła w 1978r. w dojrzałym wieku 96 lat. Za istotny wkład w społeczeństwo miasta Spokane - m.in. pisała książki dla dzieci - postawiono jej pomnik w YMCA.

Dzień Ojca obchodzony jest w różnych terminach w poszczególnych krajach:

W Polsce Dzień Ojca obchodzi się 23 czerwca.

Podobnie jak goździki uważane są w USA za symboliczne i tradycyjne kwiaty na Dzień Matki, tak róża została wybrana jako oficjalny kwiat na Dzień Ojca. Mówi się, że to Sonora Louise Smart Dodd wybrała różę jako tradycyjny kwiat Dnia Ojca. W wielu krajach ludzie mają zwyczaj noszenia róży w Dzień Ojca, aby upamiętnić i wyrazić wdzięczność swym ojcom. Według tradycji, jeśli dana osoba nosi czerwoną różą, oznacza to, że jej ojciec żyje, podczas gdy biała róża stała się symbolem tego, że on nie żyje.

Innymi symbolicznymi kwiatami na Dzień Ojca są gałązki białego bzu, zaproponowane przez J.H. Berringer'a w Vancouver.

(Żródła: m.in. Wikipedia, Polish News, Fathers Day, First Fathers Day, Father's Day, Historia del Día del Padre)

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie