Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Daniel Defoe - Przypadki Robinsona Cruzoe

Przypadki Robinsona Crusoe to powieść podróżniczo - przygodowa Daniela Defoe (1660-1731) z 1719r.

Opowieść o Robinsonie składa się z dwóch części: pierwsza - The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe opowiada o losach młodego marynarza Robinsona Crusoe, który trafia na bezludną wyspę. Druga - znacznie mniej znana - The Further Adventures of Robinson Crusoe opowiada o dalszych podróżach Robinsona.

Defoe napisał w późniejszym czasie trzecią część - Serious Reflections of Robinson Crusoe, będącą zbiorem esejów, bez faktycznego udziału postaci Robinsona.

Akcja pierwszej części powieści rozpoczyna się w 1651r. Robinson, syn kupca w mieście Hull, nie chce wieść nudnego żywota jak jego ojciec. Jako 17-latek ucieka z domu i płynie do Londynu. Ma pecha, gdyż pierwszy statek, którym płynie, rozbija się. Trafia na drugi okręt i tam uczy się sztuki żeglarskiej. Po pewnym czasie chce wracać do domu, ale kapitan Smith namawia go, by popłynął z nim do Gwinei, a gdy tam dorobi się majątku, zostanie łaskawiej przyjęty przez ojca. Po śmierci kapitana Robinson pomaga wdowie po nim w prowadzeniu interesów. Jednak podczas kolejnej podróży statek zostaje napadnięty, a Robinson, wraz z innymi, wzięty do niewoli mauretańskiej. Po dwóch latach ucieka wraz ze swym towarzyszem Ksurym i płynie do Brazylii, gdzie staje się plantatorem. 30 września 1659r., podczas wyprawy po niewolników, statek się rozbija i Robinson jest jedynym ocalałym. Trafia na bezludną wyspę, położoną u wybrzeży Wenezueli, gdzie, jak się okaże, spędzi następne 28 lat. Powoli zagospodarowuje się tam, buduje dom, uprawia zboże, oswaja kozy i papugę, wytwarza naczynia. W przetrwaniu pomagają mu znalezione przedmioty z innego rozbitego statku. Po latach na jego wyspę trafiają ludożercy, a Robinsonowi udaje się ocalić z ich rąk jedną z ofiar. Ocalałego krajowca nazywa Piętaszek (Piątek, od dnia tygodnia, kiedy go spotkał). Robinson "cywilizuje" dzikusa, czyniąc go towarzyszem swojej niedoli. Uczy go języka angielskiego i nawraca na chrześcijaństwo. Po latach do wyspy przybija statek z piracką banderą, którym kierują zbuntowani marynarze. Robinson pomaga kapitanowi odzyskać panowanie nad statkiem i może wrócić do rodzinnej Anglii.

Druga część powieści poświęcona jest podróżom Robinsona do Afryki i Azji. Bohater wyrusza w podróż statkiem. Po drodze przeżywa szereg przygód. Ostatecznie dociera drogą morską do Chin i stamtąd wraca przez Syberię i Archangielsk do Anglii. W powieści przedstawione są realia ówczesnych krajów Afryki i Azji. Inspiracją do napisania drugiej części przygód Robinsona i źródłem informacji o syberyjskich i chińskich realiach była obszerna relacja Duńczyka Eberharda Isbranda Idesa, rosyjskiego dyplomaty i ambasadora w Pekinie, który w latach 1692-1696 odbył podróż przez Syberię do Chin i przebywał w tym kraju. Relacja została przetłumaczona na język angielski i w takiej wersji przeczytał ją Daniel Defoe, na którym wywarła duże wrażenie.

Powieść o przygodach Robinsona Cruzoe do końca XIX w. była najczęściej wydawaną, tłumaczoną i interpretowaną książką w historii. W sumie doczekała się ponad 700 różnych edycji i adaptacji. Są to np.: Robinson szwajcarski Johanna Davida Wyssa, Foe J.M. Coetzee czy Robinsonowie Kosmosu Františka Běhounka. Motyw rozbitka unowocześnił Juliusz Verne w książkach Tajemnicza wyspa i Dwa lata wakacji. W Polsce przygodami Robinsona inspirowali się Czesław Miłosz i Jerzy Andrzejewski, tytułując scenariusz filmu według wspomnień Władysława Szpilmana - Robinson warszawski, z którego później powstał film Pianista. Stanisław Lem nawiązał do Robinsona w Edenie.

Jacques Offenbach w 1867r. napisał operę Robinson Crusoé.

W Polsce powieść znana jest przede wszystkim w adaptacjach Władysława Ludwika Anczyca pod tytułem Przypadki Robinsona Crusoe lub Przypadki Robinsona Kruzoe oraz w skróconej wersji lekturowej w opracowaniu Stanisława Stampf'la jako Robinson Kruzoe. Według Daniela Defoe napisał Stanisław Stampf'l. Odstępstwa od oryginału są jednak zbyt duże, aby uznać te teksty za tłumaczenia. Ukazały się też Przypadki Robinsona Kruzoe będące tłumaczeniem dwóch części - tom I przełożył Józef Birkenmajer, tom II był anonimowym przekładem z XIX w. w opracowaniu Grzegorza Sinko.

W ostatnich latach opublikowano też kilka nowych tłumaczeń, różniących się nazwą i/lub treścią, m.in. Robinson Crusoe. Jego życia losy, doświadczenia i przypadki w tłumaczeniu Franciszka Mirandoli.

W XX w. utwór był wielokrotnie ekranizowany, powstało także wiele dzieł luźno nawiązujących do książki, np. film Cast Away z 2000r.

(Źródło: Wikipedia)


POCZYTAJ
POCZYTAJ I OBEJRZYJ
OBEJRZYJ

Robinson Cruzoe

(film, 1997)

OBEJRZYJ

Cast Away

(film, 2000)

OBEJRZYJ

Robinson Cruzoe

(film, 2003, cz. 1)

OBEJRZYJ

Robinson Cruzoe

(film, 2003, cz. 2)

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie