Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Alexandre Dumas - Trylogia o muszkieterach

Trylogia o muszkieterach to seria powieści autorstwa Alexandre Dumasa (1802-1870), publikowana w latach 1844-1850.

Francuski pisarz Alexandre Dumas, autor popularnych powieści przygodowych, których fabuła opiera się na wątkach z historii Francji, początkowo zafascynowany był teatrem. Pisał sztuki teatralne, pracował też jako dziennikarz i kancelista, a dzięki zajęciu w sekretariacie księcia orleańskiego, późniejszego króla Ludwika Filipa I, obracał się w kręgach dworskich. Odkąd zaczął pisać powieści w odcinkach dla prasy, utrzymywał się z pracy literackiej.

Jego pierwotne nazwisko brzmiało Dumas Davy de la Pailleterie. Pochodził z bocznej gałęzi rodziny: ojciec jego - syn właściciela plantacji na Dominikanie, markiza de la Pailleterier i niewolnicy Marie-Céssette Dumas - zrobił karierę w czasie rewolucji francuskiej i uzyskał stopień generała.

Następca pisarza w historii literatury francuskiej, Alexandre Dumas syn, był dzieckiem nieślubnym.

Cykl powieści o muszkieterach składa się z trzech części:

Akcja trylogii rozgrywa się głównie we Francji, w latach 1625-1665 (cz. I 1625-1628, cz. II 1648-1649, cz. III 1660-1665). Treścią są przygody czterech przyjaciół, muszkieterów gwardii królewskiej: Atosa, Portosa, Aramisa i D'Artagnana. Obok wątków fikcyjnych są ukazane wydarzenia historyczne za czasów panowania Ludwika XIII, regencji Anny Austriaczki i kardynała Mazarina oraz pierwszych lat panowania Ludwika XIV.

Inspiracją dla stworzenia cyklu były pamiętniki królewskiego muszkietera gaskońskiego pochodzenia - Charlesa de Batz de Castelmore d'Artagnan. W przedmowie do Trzech muszkieterów Dumas przyznał, że czerpał z tych pamiętników. Wykorzystał z nich wiele autentycznych epizodów oraz szczegółów codziennego życia królewskich żołnierzy, chociaż przeniósł całą akcję w czasie w bardziej dramatyczny okres w historii Francji.

Dumas korzystał również z rad swojego stałego współpracownika, historyka Augusta Maqueta oraz z innych pamiętników z epoki. We wspomnianej przedmowie twierdził, że rzekomo korzystał również z przypadkowo znalezionych w antykwariacie Pamiętników hrabiego de La Fere, co jest nieprawdą, jednakże pamiętać należy, iż taki sposób działania, jak wymyślanie rzekomego pierwowzoru dla swych dzieł, był w dobie romantyzmu bardzo popularny. Autor chciał w ten sposób przekonać czytelników, że jego bohaterowie są postaciami autentycznymi, a ich przygody są prawdziwe. Chciał również zyskać większe zainteresowanie czytelników swoim dziełem, co mu się udało.

Według niektórych źródeł Dumas napisał również krótkie dzieła o tytułach Śmierć Aramisa oraz Syn Portosa, które nawiązują do jego trylogii o muszkieterach, jednak dzieła te nigdy nie zostały opublikowane w Polsce.

Powstała także powieść D'Artagnan, inspirowana serią, której autorem jest Henry Bedford-Jones, choć książka jest publikowana pod nazwiskiem Dumasa.

Dumas dosyć wiernie przedstawił obraz epoki rządów Anny Austriaczki i stosunki panujące na dworze królewskim: rywalizację między Ludwikiem XIII i kardynałem Richelieu o wpływy i władzę, nienawiść kardynała do królowej, wrogość między konkurencyjnymi formacjami muszkieterów kardynalskich i królewskich. Również oblężenie La Rochelle, zasztyletowanie Buckinghama, wcześniej romans tego księcia z Anną Austriaczką, opis Frondy (buntu) we Francji oraz rewolucji w Anglii, restaurację dynastii Stuartów w Anglii, śmierć Mazarina i pierwsze lata rządów Ludwika XIV, również jego romans z Luizą de La Valliere, upadek wszechwładnego Fouqueta, karierę Colberta. Nawet okoliczności poznania się króla z Luizą są prawdziwe.

Autentyczni są: przyjaciółka królowej - de Chevreuse, kapitan de Treville (Jean du Peyrer hrabia de Treville) oraz John Felton. Całkowitym wytworem wyobraźni autora są natomiast Milady de Winter oraz Rochefort, czołowi agenci kardynała i zarazem antagoniści czwórki muszkieterów.

W opisie Frondy autor dał upust swojej wyobraźni, zmieniając kilka istotnych faktów, co było jednak niezbędne, by jego bohaterowie mogli zrobić to, co zrobili. Opis budowy ulicznych barykad przez mieszczan, ich nastroje i zasady, o jakie walczą, Dumas wzorował na swoich własnych przeżyciach, brał bowiem udział w rewolucji lipcowej 1830r. Nie wyczerpał jednak problemu społecznego tła Frondy, wyraźnie stając po stronie monarchii, pod warunkiem, że będą to liberalne, oświecone rządy.

Pisarz wyraźnie wskazał swoje sympatie i antypatie. Nie darzył sympatią królów Ludwika XIII i Ludwika XIV. Ich dwór został ukazany jako zbiorowisko pasożytów, żyjących na koszt państwa, podczas gdy lud głodował. Dumas nadmiernie podkreślił też słabość króla oraz jego skomplikowane stosunki z małżonką. Opisując pełen intryg dwór, Dumas pokazał zarówno realia siedemnastowieczne, jak i rzeczywistość swoich własnych czasów.

Czytelnicy nie dowiadują się o dyplomatycznej skuteczności kardynała Richelieu i jego sukcesach politycznych, ukazany jest przede wszystkim jako bezwzględny intrygant, pozbawiony wszelkich moralnych hamulców. Dumas pisze jedynie o jego nienawiści do królowej, manipulowaniu królem i braku zachowywania czystości. Notabene, w porównaniu ze swym następcą w II części - kardynałem Mazarin - wypada w o wiele korzystniejszym świetle, choć obraz kardynała Mazarina jako intryganta i skąpca jest nieco krzywdzący. Mazarin jest również potajemnie mężem Anny Austriaczki, co bynajmniej nie jest wymysłem Dumasa. Kardynał i królowa mieli romans, a wiele pamiętników z tamtych czasów mówi o tym, że byli małżeństwem.

Stosunkowo najbliższa rzeczywistości jest Anna Austriaczka, choć podlega idealizacji - podkreślana jest jej wielka uroda, duma i honor, ale tylko w I części. Idealizowani są także Karol I i Karol II, a także sam książę Buckingham.

Każdy z czwórki najsłynniejszego kwartetu przyjaciół, filcyjnych bohaterów powieści, ma swój historyczny pierwowzór.

Dumas jako pisarz miał prawo nagiąć historię do swoich własnych celów i robił to bez najmniejszych skrupułów w powieściach o muszkieterach. Najsłynniejsze zmiany to:

Dumas miał zwyczaj nie czytać tego, co raz już napisał. Dopiero pod koniec życia czytał swoje powieści, gdyż, jak powiedział, wcześniej nie miał na to czasu. Wskutek tego nie korygowania faktów doszło w powieściach o muszkieterach do kilku błędów:

Trzej muszkieterowie odnieśli natychmiastowy sukces, który zaowocował nie tylko kontynuacją powieści, ale też powstaniem teatralnej adaptacji oraz trzech tłumaczeń na język angielski już w 1846r. Powstały również liczne utwory pisarzy mniejszej rangi, którzy otwarcie nawiązując do Trzech muszkieterów, głównie poprzez kontynuację fabuły, także mieli nadzieję na odniesienie sukcesu.

Dumas w istotny sposób przyczynił się do popularyzacji specyficznego typu powieści historycznej, ukazującego losy fikcyjnego bohatera na tle wiernie przedstawionych wydarzeń historycznych. Stworzył również nowy wariant bohatera pozytywnego - odważnego, szlachetnego, lecz stale wikłającego się w kłopoty przez zły zbieg okoliczności lub też z powodu zbytniej brawury. Do legendy przeszła dewiza muszkieterów - jeden za wszystkich, wszyscy za jednego.

Przygody muszkieterów były wielokrotnie adaptowane, zarówno w formie teatralnej, jak i filmowej - aktorskiej lub animowanej.

(Źródło: Wikipedia)


POCZYTAJ
OBEJRZYJ

Trzej muszkieterowie

(film , 1973)

OBEJRZYJ

Czterej muszkieterowie

(film , 1974)

OBEJRZYJ

Powrót muszkieterów

(film , 1989)

OBEJRZYJ

Trzej muszkieterowie

(film animowany, 1986)

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie