Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Ignacy Krasicki - Żona modna

Żona modna to satyra autorstwa Ignacego Krasickiego (1735-1801). Utwór stanowi część zbioru satyr, opracowywanego w latach 1778-1779. Zbiór, opublikowany 1 września 1779r. pt. Satyry. Za przywilejem. W Warszawie 1779, nazywany jest tradycyjnie Satyr częścią pierwszą.

Żona modna to jedna z najkunsztowniejszych satyr Krasickiego. Głównym celem utworu jest ośmieszenie bezkrytycznego naśladowania zachodniej mody.

Wiersz ma charakter dialogowy, przedstawia rozmowę, jaka toczy się między młodym mężem - panem Piotrem - i jego znajomym.

Z rozmowy wyłania się krótka historia małżeństwa pana Piotra, który połakomił się na cztery wioski, jakie żona wniosła mu w posagu i poślubił niewłaściwą kobietę. Związek między ziemianinem i wychowaną w mieście panną od początku nie zapowiadał się dobrze. Oczekiwania narzeczonych rozmijały się już w fazie romansu, później różnice tylko narastały.

Zasadniczą treść utworu stanowi opowieść pana Piotra o zwyczajach i wymaganiach jego żony. Zauroczony jej "misternymi wdziękami" i zwiedziony korzyściami płynącymi z owych czterech wiosek, nie przewidział konsekwencji małżeństwa z kobietą modną. Najpierw musiał zgodzić się na dziwne, z jego punktu widzenia, wymagania zawarte w intercyzie. Później było jeszcze gorzej. Żona okazywała niezadowolenie niemal ze wszystkiego: nie podobały się jej Piotra dom i ogród, kazała mu zmienić służbę, meble, karetę, a nawet sposób wysławiania się.

Sympatia autora lokuje się niewątpliwie po stronie prostego szlachcica, który swojej młodej żonie jawi się jako prostak. W rzeczywistości to w jej postawę wymierzone zostaje ostrze satyry. W zachowaniu żony modnej widoczna jest gruba przesada. Doskonale oddaje ją fragment mówiący o pakowaniu bagażu małżonki do karety. Autor posłużył się wyliczeniem, by podkreślić wielość przedmiotów, w większości niepotrzebnych, którymi otacza się "modna żona". Kończąca ową listę "mysz na łańcuszku" podkreśla absurdalność całej sytuacji. Wszystko to jest niepraktyczne, jednak zdaniem kobiety - ważniejsze od męża, dla którego w efekcie brakuje miejsca. Scenka ta doskonale oddaje hierarchię wartości modnisi - to ona jest najważniejsza, później jej bibeloty i zwierzątka, dopiero na końcu mąż - prostak.

Ważnym środkiem stylistycznym w Żonie modnej jest częste użycie zdrobnień, które podkreślają infantylność tego kobiecego świata, wzorowanego na francuskiej modzie.

Krasicki zwraca też uwagę na - łączące się z francuskim anturażem - niedostatki moralne. Tradycyjne przekonania pana Piotra, który uważa małżeństwo za nierozerwalny związek dwojga szanujących się ludzi, zostają przez przyszłą żonę wyśmiane jako staromodne, wiejskie i prostackie. Niemałym zaskoczeniem dla męża okazuje się także wymóg osobnych apartamentów dla małżeństwa, w tym i sypialni.

Niewątpliwie krytyka wymierzona jest tutaj w zjawisko bezmyślnego powielania obcej mody. Przy okazji jednak dostaje się także mężowi, który w ostatnim wersie utworu sam przyznaje się do winy. Jego błąd polegał na tym, że ożenił się ze względu na posag, a nie z racji na przymioty przyszłej żony. Chciał się wzbogacić, a w efekcie stracił to, co posiadał wcześniej, łączne z godnością i spokojem ducha.

(Źródło: m.in. Wikipedia)


POCZYTAJ I POSŁUCHAJ

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie