Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Antoine de Saint-Exupéry - Mały Książę

Mały Książę (oryg. Le Petit Prince) to powiastka filozoficzna francuskiego pisarza, poety i pilota - Antoine'a de Saint-Exupéry'ego (1900-1944), wydana w 1943r. w Nowym Jorku, gdyż autor przebywał wtedy na emigracji w Stanach Zjednoczonych.

Przypuszcza się, że zamiar napisania Małego Księcia powstał latem 1941r., kiedy pisarz przebywał w szpitalu w Los Angeles, czytując baśnie Andersena. Problemy zdrowotne pogłębione były przez osobiste kłopoty: Saint-Exupéry przeżywał rozterki związane z opuszczeniem ojczyzny po inwazji niemieckiej na Francję, rozstanie z najważniejszą w jego życiu osobą - matką oraz labilność emocjonalną jego związku z żoną Consuelo. Jej przyjazd z Francji zmobilizował Saint-Exupéry'ego do ukończenia Małego Księcia. Pisarz rozszerzył wówczas wątek róży, której pierwowzorem była postać żony. Pisał o tym w liście do niej, wyrzucając przy tym sobie, podobnie jak to czynił Mały Książę w stosunku do róży: Ale ja chyba nie zawsze wiedziałem, jak troszczyć się o Ciebie. Żałował też później, że Werthowi, a nie Consuello zadedykował swe dzieło.

Niedługo po ukazaniu się książki drukiem Saint-Exupéry wyjechał do francuskiej bazy lotniczej w Afryce Północnej.

Wyjątkowość utworu należy rozpatrywać w szerszym kontekście. Tylko pozornie jest to lektura przeznaczona dla dzieci. Pod warstwą baśniowej fabuły, pełnej wieloznaczności, znajduje się też wątek realistyczny i psychologiczny. Mały Książę opowiada o dorastaniu do wiernej miłości, do prawdziwej przyjaźni i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Stawia pytania o hierarchię wartości czy sens więzi między ludźmi.

Za postacią głównego bohatera skrył się sam Saint-Exupéry. W dzieciństwie nawet nazywany był przez rodzeństwo królem - słońcem, co miało też związek z arystokratycznym pochodzeniem. Spotkanie Małego Księcia z pilotem jest rozmową pisarza z samym sobą, powrotem do tematów, które zawsze dla niego były istotne, szukaniem odpowiedzi na wiele pytań.

Od początku zamiarem autora było adresowanie książki do dorosłego czytelnika, dlatego zadedykował ją Léonowi Werthowi (francuski dziennikarz, krytyk sztuki, eseista, pisarz):

LEONOWI WERTH

Przepraszam wszystkie dzieci za poświęcenie tej książki dorosłemu. Mam ważne ku temu powody: ten dorosły jest moim najlepszym przyjacielem na świecie. Drugi powód: ten dorosły potrafi zrozumieć wszystko, nawet książki dla dzieci. Mam też trzeci powód: ten dorosły znajduje się we Francji, gdzie cierpi głód i chłód. I trzeba go pocieszyć. Jeśli te powody nie wystarczą - chętnie poświęcę tę książkę dziecku, jakim był kiedyś ten dorosły. Wszyscy dorośli byli kiedyś dziećmi. Choć niewielu z nich o tym pamięta. Zmieniam więc moją dedykację:

LEONOWI WERTH,

gdy był małym chłopcem

(przekład: Jan Szwykowski)

Oryginalny manuskrypt Małego Księcia z odręcznymi notatkami i podpisem autora, jak również różne projekty i rysunki próbne zostały nabyte w 1968r. przez Pierpont Morgan Library (obecnie Morgan Library & Museum) w Manhattanie w Nowym Jorku. Rękopis ten zawiera skreślone treści, które ostatecznie nie zostały opublikowane w ramach edycji książki. Muzeum, oprócz rękopisu, posiada także kilka akwarel autorstwa Antoine'a de Saint-Exupéry'ego, które także nie znalazły się w książce.

W kwietniu 2012r. paryski dom aukcyjny ogłosił odkrycie dwóch nieznanych wcześniej stron rękopisu Małego Księcia, na których znalazła się nieznana dotąd wersja jednego z rozdziałów. Jest to opis pierwszego spotkania Księcia z Ziemianinem, którego nazywa "ambasadorem ludzkiego ducha". Jest on jednak zbyt zajęty, aby rozmawiać, mówiąc, że szuka zaginionego sześcioliterowego słowa, zaczynającego się na literę "G", oznaczającego "płukanie gardła" (fr. se gargariser, w języku potocznym znaczy również "być dumnym i zadowolonym z czegoś"). W znalezionym rękopisie nie pada to szukane słowo, ale mając na uwadze czas powstania dzieła i zaangażowanie pisarza przeciwko wojnie można się domyślać, że chodzi o słowo "wojna" (fr. guerre).

Mały Książę, książka dla dzieci i dorosłych, jedyna, której Saint-Exupéry nadał formę baśni i którą sam zilustrował, szybko stała się literackim fenomenem na skalę światową i najbardziej poczytną francuską książką. Do dziś sprzedano jej ponad 145 milionów egzemplarzy, przetłumaczonych na ponad 270 języków i dialektów.

Mały Książę wzbudził wyjątkowe zainteresowanie polskich czytelników. Dowodem na to jest nie tylko fakt, że przekładu tekstu z francuskiego na język polski podjęło się aż 18 różnych tłumaczy. Mało znanym faktem jest to, że język polski jest pierwszym językiem na świecie, na który przełożono Małego Księcia, nie licząc oczywiście języka angielskiego, w którym książka ukazała się jeszcze na kilka dni przed wydaniem francuskim. Książka ukazała się nakładem Spółdzielni Wydawniczej "Płomienie" w tłumaczeniu Marty Malickiej już dwa lata po zakończeniu wojny (Warszawa, 1947). Na kolejne tłumaczenia: na język niemiecki i włoski, trzeba było czekać kolejne dwa lata.

W Polsce Małego Księcia wydano także w języku łemkowskim i pruskim.

W 2015r. Juliusz Kubel przełożył utwór na gwarę poznańską, nadając mu tytuł Książę Szaranek. Rok później książka została wydana w Poznaniu.

Książka doczekała się wielu opracowań naukowych i recenzji, ale głównie to sami czytelnicy przyczyniają się do jej niesłabnącej popularności, o czym świadczy choćby czwarte miejsce w plebiscycie 100 książek XX wieku według francuskiego dziennika "Le Monde". Mały Książę doczekał się też licznych adaptacji filmowych, teatralnych i komiksowych. Do najbardziej znanych ekranizacji należą:

Główny bohater był też wspominany w piosenkach, również w Polsce przez Kasię Sobczyk.

(Źródło: m.in. Wikipedia)


POCZYTAJ
POSŁUCHAJ

Antoine de Saint-Exupéry

Mały Książę

(audiobook)

POSŁUCHAJ

Mały Książę

(słuchowisko radiowe)

POSŁUCHAJ

Mały Książę

(wyk. Kasia Sobczyk, Opole 1967)

OBEJRZYJ

Mały Książę

(film, 1974)

OBEJRZYJ

Przygody Małego Księcia

(serial animowany, 1982)

ODWIEDŹ

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie