Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy" w Wałdowie Szlacheckim

BIP FB Tarcza
Godło RP

Służę jak Orsza

Alfred Szklarski - Cykl powieści o Tomku Wilmowskim

Cykl o Tomku Wilmowskim to seria powieści przygodowo - podróżniczych dla młodzieży autorstwa Alfreda Szklarskiego (1912-1992), których akcja toczy się na początku XX w. Opisuje egzotyczne, łowieckie wyprawy młodzieńca, a później młodego mężczyzny Tomasza Wilmowskiego, odbywane w towarzystwie grupy polskich emigrantów: swego bardzo prawego i szlachetnego ojca, tajemniczego Smugi oraz rubasznego i prostolinijnego bosmana Nowickiego. Czasem też towarzyszyła mu rezolutna i piękna żona, Sally Allan, kuzyn Zbyszek i jego żona, Rosjanka Natasza. Powieści utkane są z młodzieńczej tęsknoty za wielką przygodą, niewątpliwej geograficznej, przyrodniczej i antropologicznej erudycji autora oraz wyraźnych patriotycznych tonów.

Pierwowzorem postaci Tomka Wilmowskiego był bohater powieści pt. Tomek w tarapatach, pierwszej powieści dla młodzieży Alfreda Szklarskiego, opublikowanej w 1948r. pod pseudonimem Fred Garland. Do pewnego stopnia jest ona szkicem późniejszej powieści Przygody Tomka na Czarnym Lądzie z cyklu o Tomku Wilmowskim. Opowiada o nastolatku podróżującym do Afryki, przeżywającym niezwykłe przygody, poznającym ciekawych ludzi. Wznowienie, wydane w 1994r. pod właściwym nazwiskiem autora, zaopatrzono we wstęp redakcyjny sygnowany Rodzina Alfreda Szklarskiego.

Tomasz Wilamowski - główny bohater serii, postać fikcyjna - urodził się najprawdopodobniej w 1887r. - w pierwszej części, w 1902r., zostaL przedstawiony jako 14-letni chłopiec, dzień urodzin autor podał dopiero w ósmej części cyklu. Wychowywał się w Warszawie u wujostwa Karskich. Ojciec Tomka, Andrzej, spiskował przeciwko caratowi i musiał uciekać z kraju. Wkrótce po jego wyjeździe umarła matka chłopca.

Tomek był bardzo ciekawym i spragnionym życia chłopcem. Dobrze się uczył, lecz nie był prymusem tylko dlatego, iż w zrusyfikowanej szkole wykładana była historia Rosji. Tomek jako młody patriota chciał zasłużyć się Polsce. Nie mówił z kolegami po rosyjsku, lecz po polsku - jak przystało na Polaka. Znał prawdziwą historię Polski dzięki swojej matce. Jego ulubionym przedmiotem była geografia. Największym marzeniem Tomka było spotkać znowu swojego ojca.

Pewnego dnia do domu Karskich przybył Jan Smuga - przyjaciel Andrzeja Wilmowskiego. Zabrał ze sobą chłopca i doprowadził do jego spotkania z ojcem. Okazało się, że Andrzej Wilmowski był łowcą dzikich zwierząt i dużo podróżował, pracując dla niemieckiego handlarza zwierząt, Hagenbecka (postać autentyczna). Tomek na swoją pierwszą wyprawę udał się do Australii. Podczas podróży poznał pochodzącego z Warszawy bosmana Tadeusza Nowickiego i zaprzyjaźnił się z nim. Dzięki niemu Tomek nauczył się po mistrzowsku posługiwać bronią palną. Natomiast w Australii poznał swoją przyjaciółkę, późniejszą żonę, Sally Allan. Opowiada o tych wydarzeniach pierwsza książka - Tomek w krainie kangurów.

W wydawanych kolejno tomach opisane zostały dalsze przygody Tomka, jego ojca i przyjaciół na różnych kontynentach.

Po wydaniu tej powieści, która stanowi pierwszą z dwóch powiązanych ze sobą części - dwaj bohaterowie na koniec powieści pozostają w Peru wśród Indian i konieczna jest następna wyprawa, która pomoże im stamtąd uciec - Alfred Szklarski zapowiedział, że następna część będzie nosiła tytuł Tomek w Gran Chaco i informacja ta była zamieszczana w kolejnych wydaniach Tomka u źródeł Amazonki. Jednakże autor przerwał niespodziewanie pisanie cyklu o Tomku Wilmowskim i stworzył w latach 1974-1979, przy współpracy żony Krystyny, zapowiedzianą też wcześniej trylogię o Indianach Złoto Gór Czarnych. Później w ogóle przestał pisać na długi czas i oczekiwanie na nową powieść o Tomku trwało aż 20 lat. Dopiero w 1987r. ukazał się zapowiadany od tak dawna Tomek w Gran Chaco, którego akcja stanowiła dokończenie treści Tomka u źródeł Amazonki. Przerwana akcja serii doczekała się kontynuacji, choć widać było, że liczący wówczas ponad 70 lat autor po dłuższej przerwie nie miał już takiej łatwości pisania jak niegdyś.

Alfred Szklarski zapowiedział jednocześnie opublikowanie dalszych trzech tomów, zamierzając doprowadzić akcję przygód Tomka do momentu odzyskania niepodległości przez Polskę i powrotu bohaterów do Warszawy. Jednakże z uwagi na wiek zdołał już tylko rozpocząć pisanie powieści Tomek w grobowcach faraonów. W trakcie jej tworzenia zmarł w 1992r. i powieść, którą dokończył przyjaciel autora Adam Zelga, ukazała się w 1994r., już po śmierci Szklarskiego. Opowiada ona o wyprawie do Egiptu i Sudanu. Nigdy nie ukazał się planowany dziesiąty tom: Tomek na Alasce, zaś rodzina pisarza nie zgadza się na kontynuowanie serii przez innych autorów.

Tomasz Wilmowski, jako około 50-letni oficer polskiego kontrwywiadu, pojawia się na kartach książki Małgorzaty i Michała Kuźmińskich Sekret Kroke (wyd. 2009), której akcja rozgrywa się w przededniu II wojny światowej.

(Źródło: m.in. Wikipedia)


POCZYTAJ

Kontakt

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Broniewskiego "Orszy"

Wałdowo Szlacheckie 57

86-302 Grudziądz

woj. kujawsko - pomorskie